Neurastenia – czym jest i jak się objawia?

Neurastenia jest jednostką zaliczaną do grupy zaburzeń nerwicowych. Większość źródeł za jej twórcę uznaje neurologa – George’a Bearda. Choroba ta jest nieco kontrowersyjna – widnieje na liście jednostek chorobowych w klasyfikacji ICD-10 (została przypisana tam do grupy innych zaburzeń nerwicowych), lecz w amerykańskiej klasyfikacji psychiatrycznej DMS brak tego terminu. Co jeszcze warto wiedzieć na temat tej jednostki?

Głównym problemem związanym z neurastenią jest fakt, że jej objawy mogą przypominać inną, znacznie popularniejszą, jaką jest zespół przewlekłego zmęczenia. W niektórych sytuacjach są one nawet traktowane jako tożsame. W rzeczywistości jednak, wiele je dzieli.

Przyczyny neurastenii

Początkowo, twórcy terminu „neurastenia” podawali, iż jednostka ta pojawia się na skutek wyczerpania „zasobów nerwowych pacjenta”. Zgodnie z tym rozumowaniem, miałaby się ona rozwijać wówczas, gdy układ nerwowy byłby poddawany dużemu obciążeniu, na przykład na skutek przewlekłego stresu czy dużej ilości obowiązków.

Warto podkreślić, że do tej pory nie udało się w sposób jednoznaczny określić dokładnych przyczyn neurastenii. O udział w jej rozwoju podejrzane są czynniki genetyczne oraz stres.

Najczęściej rozpoznaje się ją u pacjentów w przedziale wiekowym między 20 a 55 lat. Neurastenia przeważnie rozwija się u osób z wyższym wykształceniem i piastujących wysokie stanowiska zawodowe.

Objawy neurastenii

Głównym objawem opisywanej choroby jest przewlekłe i nieuzasadnione zmęczenie, które pojawia się nawet po wykonaniu czynności nie wymagających znacznego wysiłku. Niekiedy bywa ono tak silne, że utrudnia pacjentowi codzienne funkcjonowanie.

Oprócz tego, dla neurastenii charakterystyczne jest również pogorszenie koncentracji i uwagi, nadwrażliwość na różne bodźce, jak głośniejsze dźwięki czy światło, wahania nastroju oraz zaburzenia snu (najczęściej w postaci takiej, gdzie nawet odpowiednio długi sen nie pozwala choremu odpowiednio wypocząć).

Wyróżnia się dwa podstawowe rodzaje neurastenii – hiposteniczny oraz hipersteniczny. W pierwszym z nich dominuje uczucie zmęczenia i osłabienie, w drugim natomiast – napięcie i drażliwość.

Neurastenia prowadzić może do różnych zaburzeń somatycznych takich, jak nieuzasadnione wzmożenie potliwości ciała, ból głowy, ból brzucha, bóle mięśni i stawów, bóle w klatce piersiowej, przyspieszone lub nieregularne bicie serca, zaparcia lub biegunki oraz zawroty głowy.

Leczenie neurastenii

Podstawową rolę w leczeniu neurastenii odgrywa leczenie psychoterapeutyczne, jak na przykład psychoterapię poznawczo – behawioralną. Pomocne okazać mogą się także różnego rodzaju techniki relaksacyjne oraz ćwiczenia fizyczne. Leczenie farmakologiczne jest w tym przypadku stosowane bardzo rzadko. Preparaty przeciwdepresyjne przepisuje się wyłącznie pacjentom borykających się z intensywnymi zaburzeniami nastroju.