Kiedy powinniśmy wykonać wymaz z gardła? Jak przebiega? Ile kosztuje?

Wymaz z gardła to badanie, które ma wykazać rodzaj drobnoustroju atakującego gardło. Wymaz z gardła wykonuje się, gdy infekcja gardła ma charakter nawracający lub lekarz nie może na podstawie objawów określić przyczyny chorego gardła. Gardło atakują różne bakterie, a poszczególne antybiotyki niestety nie zwalczają wszystkich jednocześnie, dlatego często wymaz z gardła jest koniecznością, która pozwala na dobranie odpowiedniej metody leczenia.

Wymaz z gardła – co wykrywa, kiedy go wykonać?

Wymaz z gardła służy do rozpoznania rodzaju drobnoustroju, który zainfekował gardło. Najczęściej wykonuje się go przy podejrzeniu zakażenia bakteryjnego. Ilość bakterii, wirusów czy grzybów, które mogą rozwinąć się w gardle jest bardzo duża. Główną przyczyną wykonywania wymazu z gardła jest ostra infekcja. Zdarza się jednak, że dolegliwości ze strony gardła, choć są łagodne, trwają przewlekle lub nawracają pomimo leczenia. Gdy często dokucza nam drapanie w gardle, przyczyny również mogą mieć podłoże bakteryjne.

Najczęściej drobnoustroje atakujące gardło to:

• Staphylococcus aureus – gronkowiec często wywołujący ropne zakażenia oraz zapalenie płuc;
• Moraxella catarrhalis – wywołuje np. nawracające zapalenie układu oddechowego;
• Haemophilus influenzae (pałeczki grypy);
• Streptococcus pneumoniae (pneumokoki).

Posiew z gardła w kierunku bakterii polega, mówiąc w uproszczeniu, na namnażaniu bakterii obecnych w pobranej próbce.

Dlaczego nie można po prostu podać antybiotyku o szerokim spektrum działania? Ponieważ antybiotyk działa tylko na bakterie, nie zwalczy wirusa. Z kolei objawy infekcji wirusowej często są nasilone, dlatego diagnoza jedynie na podstawie objawów często nie jest możliwa. Ponadto, nawet gdy mamy pewność co do infekcji bakteryjnej, nigdy nie mamy pewności co do rodzaju konkretnej bakterii – właśnie do szczegółowego sklasyfikowania drobnoustroju służy wymaz z gardła.

Wymaz z gardła – jak przebiega badanie?

Wymaz z gardła jest bezpieczny i bezbolesny, aczkolwiek bywa nieprzyjemny. Próbkę pobiera się z gardła lub migdałków, co wymaga ich bezpośredniego dotknięcia, dlatego często pojawia się odruch wymiotny, zwłaszcza u małych dzieci. Proceder nie wymaga znieczulenia – polega jedynie na pobraniu próbki wydzieliny z gardła. Jest to po prostu wprowadzenie do gardła sterylnego patyczka zakończonego wacikiem.

Podczas pobierania wymazu z gardła należy szeroko otworzyć usta. Jeśli wymaz z gardła pobierany jest u małych dzieci, często istnieje konieczność przytrzymania dziecka na kolanach i otworzenia jamy ustnej przy pomocy drewnianej szpatułki. Nie ma się czego obawiać, ponieważ pobieranie wymazu z gardła nie zajmuje dużo czasu.

Jak się przygotować do pobrania wymazu z gardła?

Choć wymaz z gardła to badanie proste, trwające zaledwie chwilkę, wymaga kilku przygotowań.

• Wymaz z gardła najlepiej wykonać na czczo lub minimum na kilka godzin po jedzeniu i piciu.
• Nie należy wykonywać wymazu w trakcie przyjmowania antybiotyków – niektóre antybiotyki wykazują przedłużone działanie, dlatego czasem trzeba zachować kilkudniowy odstęp także po zakończeniu antybiotykoterapii.
• Przed badaniem nie należy myć zębów pastą czy płynem do płukania ust – środki do higieny jamy ustnej mogą zawierać substancje przeciwbakteryjne, które zaburzą prawidłowe wyniki wymazu z gardła.

Wymaz z gardła – cena

Cena wymazu z gardła zależy od wskazań, miejscowości, danego laboratorium oraz tego, czy wykonujemy wymaz po zaleceniu przez lekarza, czy dla własnych potrzeb.

Jeśli lekarz wystawi skierowanie na wymaz z gardła, to badanie jest bezpłatne. Możemy także wykonać wymaz z gardła prywatnie – cena zależy od miejscowości i laboratorium. Najczęściej jednak koszt wymazu z gardła mieści się w przedziale od 20 do 40 zł.

Wyniki wymazu z gardła – czas oczekiwania

Tzw. wymaz z gardła w trybie pilnym zwykle ma na celu wykrycie paciorkowca wywołującego anginę ropną lub wirusa grypy. Badania takie przeprowadza się najczęściej podczas wizyty u lekarza w szpitalu, w przychodni lub podczas pobytu na oddziale szpitalnym. Wówczas czas oczekiwania na wyniki to kilka minut. Wyniki standardowego wymazu z gardła na obecność drobnoustrojów dostajemy najczęściej po 3-7 dniach. Na szybkie wyniki mogą liczyć pacjenci, u który nie stwierdzono obecności bakterii chorobotwórczych w wymazie. Jeśli stwierdzi się bakterie, wówczas wykonuje się antybiogram. Jest to sposób pozwalający określić wrażliwość wyhodowanych bakterii na antybiotyki, co z kolei pomaga w ustaleniu odpowiedniego leczenia.