Fizjologia układu nerwowego – podstawowe informacje

Fizjologia układu nerwowego – podstawowe informacje

Funkcjonowanie układu nerwowego jest złożonym mechanizmem kontrolującym czynności poszczególnych narządów. Jego prawidłowe działanie również jest zależne od zdrowia i prawidłowej pracy organów wewnętrznych. Dzięki poprawnie przebiegającym impulsom nerwowym, a także właściwym reakcjom na nie, możliwa jest m.in. ochrona organizmu przed zagrożeniami zewnętrznymi.

Impulsy nerwowe i potencjał błonowy

Impuls nerwowy to proces elektrochemiczny zachodzący na powierzchni komórki nerwowej, którego istotą jest przepływ jonów przez błonę komórkową w obrębie najdłuższej wypustki neuronu. Zmiany w rozmieszczeniu jonów w obrębie aksonu warunkują przepływ impulsu. Przewodnictwo nerwowe polega na przekazywaniu “sygnałów” elektrycznych w całym układzie nerwowym.

Potencjał błonowy komórki nerwowej to różnica potencjałów elektrycznych pomiędzy wnętrzem komórki i jej powierzchnią, co jest zależne od wędrówki jonów sodu
i potasu przez błonę komórkową.

Dzięki błonowej pompie sodowo-potasowej odbywa się transport jonów sodu na zewnątrz komórki, a potasu do środka, co określa się potencjałem spoczynkowym błony komórkowej, który w neuronie jest równy – 70 [mV]. Aby impuls nerwowy został wygenerowany i przekazany dalej, konieczna jest depolaryzacja neuronu, czyli zmniejszenie jego ujemnego potencjału czynnościowego poprzez przedostanie się jonów sodu do jego wnętrza. Następuje wtedy odwrócenie ładunków elektrycznych po obu stronach błony komórkowej neuronu – ładunek staje się ujemny na zewnątrz, a dodatni wewnątrz komórki.

Depolaryzacja błony komórkowej neuronu zostaje wywołana przez odpowiednio silny bodziec pochodzący z receptorów. Zmiana potencjału czynnościowego przemieszcza się wzdłuż aksonu i impuls nerwowy przekazywany jest dalej. Osłonki mielinowe na aksonach przyspieszają przepływ impulsów.

Łuk odruchowy

Jest to droga jaką musi przemierzyć impuls nerwowy od receptora do efektora, czyli odruch wywołany przez dany bodziec. Receptor to ta część układu nerwowego, która przekształca bodźce (pobudzenia) na impulsy nerwowe. Efektorem nazywamy narząd, który wykonuje swoją czynność lub ją zmienia po zadziałaniu bodźca; może być nim mięsień, gruczoł i każdy inny narząd. Łuk odruchowy składa się z:

  1. receptora,
  2. dośrodkowej drogi doprowadzającej neuronu czuciowego, czyli drogi nerwowej jaką przebiega bodziec od receptora do ośrodka,
  • ośrodka nerwowego (np. kora mózgu, móżdżek lub rdzeń kręgowy),
  1. odśrodkowej drogi wyprowadzającej neuronu ruchowego – droga przewodzenia odpowiedzi układu nerwowego na bodziec;
  2. efektora.

 

Odruchy, czyli reakcje układu nerwowego na dane bodźce, dzielimy na warunkowe
i bezwarunkowe. Warunkowe są zależne od naszej woli i są efektem procesu uczenia się w ciągu życia. Bezwarunkowe są wrodzone, mimowolne i stanowią mechanizmy obronne, np. ssanie, kaszel, mrużenie oczu. 

Synapsa i neuroprzekaźniki

Wędrówka impulsu nerwowego z jednej komórki nerwowej do drugiej jest możliwa dzięki specjalnym połączeniom, które nazywamy synapsami. Tworzy je: kolbka synaptyczna aksonu komórki nerwowej, szczelina oraz dendryty kolejnego neuronu. Po depolaryzacji kolbki, z pęcherzyków synaptycznych zlokalizowanych w kolbce uwalniane są neuroprzekaźniki, które przechodzą przez szczelinę do błony postsynaptycznej do drugiego neuronu, gdzie łączą się z odpowiednimi receptorami. Skutkiem tego zjawiska jest otwarcie kanałów jonowych w następnym neuronie, jego depolaryzacja i dalszy przepływ impulsu elektrycznego.

Neuroprzekaźniki mogą działać pobudzająco lub hamująco na komórki nerwowe. Zatem połączenia między nimi również będą miały podobny charakter. Neuroprzekaźnikami pobudzającymi, czyli przekazującymi impuls nerwowy, są:

  • acetylocholina,
  • kwas glutaminowy,
  • adrenalina,
  • noradrenalina,
  • dopamina,

Właściwości hamujące, czyli takie które zmniejszają pobudliwość komórek nerwowych i wyciszają je po przekazaniu impulsu, posiadają: kwas γ-aminomasłowy (GABA) i glicyna.

Poprzedni Kołdry obciążeniowe w terapii mózgowego porażenia dziecięcego
Następny Fizyczne i psychiczne oznaki stresu

Może to Ci się spodoba

Zdrowie 5 komentarzy

O witaminach piękności dla zdrowia

Zdrowa dieta powinna zawierać jak najwięcej witamin. Odpowiednie odżywianie jest ważne nie tylko w ramach utrzymania prawidłowej wagi ciała i zachowania optymalnego zdrowia, ale też w kwestii posiadania doskonale prezentującej

Zdrowie 1 Komentarz

Skąd wzięła się u mnie bezsenność?

Oddzielenie sypialni od czynności wykonywanych w życiu codziennym to istotna kwestia, której warto się nauczyć. Dzięki temu bezsenność będzie miała marne szanse, aby się pojawić. Co więcej, dołączając do tego

Zdrowie 5 komentarzy

Picie wody to postawa! Ale dlaczego?

Regularne wody dla kogoś, kto nigdy tego nie robił, zastępując ją np., słodkimi napojami albo kawą, będzie trudnym wyzwaniem. Ciągle słyszymy, że picie wody jest niezbędne do wszystkich procesów, jakie

Zdrowie 1 Komentarz

Stan padaczkowy

Powtarzanie się napadu padaczkowego w krótkich odstępach czasu lub jego przedłużanie się jest określane mianem stanu padaczkowego. To jeden z neurologicznych stanów zagrożenia życia, w przebiegu którego chory poza pierwszą

Zdrowie 0 Komentarz

Czym są repelenty?

Wraz z nadejściem ciepłych dni do życia budzą się organizmy żywe, a wśród nich także owady. Niestety niektóre insekty mogą być uciążliwe, a nawet niebezpieczne dla zdrowia człowieka. Można się

Zdrowie 3 komentarze

Jak zadbać o higienę snu

W poprzednim tekście poruszaliśmy zagadnienie optymalnej długości snu oraz konieczności eliminowania niebieskiego światła wieczorową porą. Dziś pochylimy się nad kolejnymi czynnikami, które pozwolą nam zadbać o higienę snu. Odpowiednie łóżko

Zdrowie 5 komentarzy

Co powinno znaleźć się w wyprawce do szpitala?

Wyprawka zawierać powinna najpotrzebniejsze przedmioty gwarantujące młodej mamie i jej nowo narodzonemu maluchowi komfort zarówno przed, jak i w trakcie oraz tuż po porodzie. Co należy do niej spakować? Poniżej

Zdrowie 0 Komentarz

Hurtownia medyczna – niezbędne rzeczy w jednym miejscu!

Materiały medyczne z powodzeniem znajdziemy w profesjonalnej hurtowni medycznej Ice4Med. W tym miejscu pracują specjaliści, którzy doskonale znają się na dystrybucji akcesoriów medycznych i służą pomocą klientom w razie jakichkolwiek

Zdrowie 3 komentarze

Kołdra obciążeniowa w łagodzeniu objawów Zespołu Downa

Zespół Downa jest co prawda chorobą nieuleczalną, ale istnieją sposoby łagodzenia towarzyszących jej dolegliwości. Zespół Downa przejawia się przede wszystkim niepełnosprawnością umysłową w stopniu lekkim i średnim, upośledzeniem odporności i

Zdrowie 0 Komentarz

Alergia na zwierzęta domowe

Uczulenie na zwierzęta jest jednym z najczęstszych problemów tego typu. Jest on szczególnie uciążliwy dla osób kochających czworonogi, ponieważ może wykluczyć możliwość posiadania własnego pupila. W naszym tekście wyjaśniamy, co

Zdrowie 0 Komentarz

Komórki rakowe można zmienić w komórki zwalczające raka. Odkrycie może być przełomowe dla hematoonkologii

Komórki nowotworowe można bezpośrednio przekształcić w przeprogramowane przez nowotwór komórki prezentujące antygen (TR-APC) – wynika z badań prowadzonych na mysim modelu białaczki. Co więcej, układ odpornościowy pamięta schemat obrony również kilka miesięcy po

Zdrowie 1 Komentarz

Monocyty – co to? Podwyższony poziom monocytów – dlaczego?

Monocyty to nasz duży sprzymierzeniec w walce o utrzymanie zdrowia organizmu. Czym są, jak powstają i co oznacza ich podwyższony poziom? Na te właśnie pytania odpowiem w dzisiejszym artykule. Co

Zdrowie 0 Komentarz

Biodrukowanie 3D będzie można przeprowadzić wewnątrz ludzkiego ciała. Umożliwi to mała, elastyczna drukarka

Australijscy naukowcy zaprezentowali prototypowe urządzenie, które może drukować żywe komórki w technologii 3D wewnątrz organizmu, bezpośrednio na narządach wewnętrznych. Potencjalnie będzie ono mogło posłużyć za uniwersalne endoskopowe narzędzie chirurgiczne, ograniczając ryzyko

Zdrowie 1 Komentarz

Zespół Tourette’a, a jakość życia

Każda choroba w mniejszym lub większym stopniu wpływa na jakość życia, zależnie od tego, jak bardzo ingeruje w codzienność chorego. W niektórych przypadkach schorzenie może być tak mocno inwazyjne, że

Zdrowie 2 komentarze

Zespół Downa to nie wyrok

Zespół wad wrodzonych różnego stopnia, który nazywamy zespołem Downa to zawsze ogromna obawa dla rodziców, którzy zastanawiają się, jak będzie wyglądać przyszłość ich dziecka. Prawda jest jednak taka, że większość

3 komentarze

  1. Julianna
    03 grudnia, 12:24 Odpowiedz
    Studiuję medycynę i fascynują mnie takie artykuły, a zwłaszcza z tak ogromną dawką wiedzy. Każdy powinien wiedzieć z czego jest zbudowany :)
    • Jolka
      18 grudnia, 14:25 Odpowiedz
      a ja przeciwnie nigdy nie ogarnialam tego wszystkiego, dla mnie to totalna abstrakcja
  2. Olek
    27 grudnia, 21:08 Odpowiedz
    dobrze ze gdzies mozna zaczerpnac takiej podstawowej wiedzy, artykuly wydaja sie byc poparte wiedza a nie wymyslami

Zostaw odpowiedź