Czym jest anhedonia? Objawy, diagnozowanie i leczenie.

Brak odczuwania radości z wykonywania czynności, które dotychczas sprawiały nam przyjemność to bardzo niepokojący stan, który może sugerować wystąpienie problemów psychicznych takich, jak chociażby anhedonia – jeden z najbardziej charakterystycznych objawów depresji.

Główne objawy anhedonii

Termin anhedonia został wprowadzony około 100 lat temu przez francuskiego filozofa i psychologa Théodule-Armanda Ribota. Definiuje się ją jako niezdolność do przeżywania emocji oraz satysfakcji, w szczególności w sytuacjach, które w przeszłości dostarczały przyjemnych wrażeń emocjonalnych.

Anhedonia to jeden z głównych objawów depresji, lecz towarzyszy także innym zaburzeniom psychicznym, jak chociażby schizofrenia. W depresji występuje u około 50 procent pacjentów i wiąże się z gorszym przebiegiem choroby, jako że pogarsza ogólne funkcjonowanie chorych. Razem ze zmniejszeniem napędu, stanowi ona jedną z podstawowych przyczyn redukcji aktywności i zawężenia zainteresowań. Niekiedy osoba chora nie jest w stanie samodzielnie rozpoznać tego objawu, w związku z czym kluczowa jest tu pomoc najbliższego otoczenia, które może zaobserwować zmianę w sposobie zachowania i zachęcić do poszukiwania fachowej pomocy.

Diagnozowanie anhedonii

Narzędzie wykorzystywane do diagnozowania anhedoni to skala SHAPS (Snaith-Hamillton Pleasure Scale), która stosowana jest przez psychologów i psychiatrów. To klasyczne narzędzie przeznaczone do oceny deklarowanego odczuwania przyjemności przez chorego w ostatnim okresie.

Zadaniem pacjenta jest ocena, jak bardzo zgadza się on ze stwierdzeniem, że jedna z 14 podanych czynności lub sytuacji sprawiłyby jej przyjemność. Ocenie podlega między innymi słuchanie ulubionej stacji radiowej czy ciepła kąpiel.

Niezwykle ważne jest, by być w stanie samym przed sobą przyznać się do problemu. Wiele osób zamiast tego stawia na uciekanie od problemów i stopniową izolację. Wizyta u psychiatry pozwoli określić czy mamy do czynienia jedynie z chandrą i chwilowym obniżeniem nastroju czy depresją.

Główne objawy depresji

Poza utratą radości życia i brakiem odczuwania przyjemności, do objawów depresji zalicza się:

• Częste zmęczenie i utratę energii życiowej
• Obniżenie nastroju, złe samopoczucie przez znaczącą część dnia, w szczególności o poranku
• Poczucie niepokoju
• Myśli rezygnacyjne i dotyczące śmierci
• Myślenie depresyjne, któremu towarzyszy utrata poczucia własnej wartości i pesymistyczna ocena przeszłości, teraźniejszości i przyszłości
• Zaburzenia koncentracji
• Zaburzenia snu
• Spadek apetytu
• Wahania masy ciała
• Spadek libido

Podstawową metodą umożliwiającą rozpoznanie czy mamy do czynienia z ahedonią czy depresją jest badanie psychiatryczne polegające na szczegółowej rozmowie z pacjentem, a w razie możliwości również z jego bliskimi.