Przyczyny, objawy i rozpoznanie zaburzeń integracji sensorycznej

Zaburzenia integracji sensorycznej są schorzeniem, o którym wciąż mówi się stosunkowo niewiele, w związku z czym w wielu przypadkach nie jest ono właściwie rozpoznane lub myli się go z ADHD. Niekiedy także, dzieci borykające się z nim są uznawane za źle wychowane lub niegrzeczne.

Integracja sensoryczna – co to takiego?

Integrację sensoryczną zdefiniować można jako proces segregowania i łączenia informacji ze wszystkich zmysłów, który to pozwala na uzyskanie odpowiedniej reakcji na dany bodziec czy sytuację. Zdolność ta kształtuje się razem z dojrzewaniem układu nerwowego, a jej najbardziej intensywny rozwój ma miejsce przed ukończeniem 6-7 roku życia.

Kluczową rolę w integracji sensorycznej odgrywają układy:

• Przedsionkowy, który odpowiada za kontrolę ruchów i równowagi, podtrzymywanie napięcia mięśniowego oraz orientację w położeniu własnego ciała.
• Proprioceptywny – układ receptorów, które odbierają impulsy z mięśni, stawów i więzadeł
• Dotykowy

Harmonijne funkcjonowanie wymienionych wyżej układów jest niezbędne do prawidłowego łączenia wrażeń sensorycznych i uzyskiwania adekwatnej odpowiedzi.

Przyczyny zaburzeń integracji sensorycznej

Nie zostały one póki co do końca wyjaśnione. Istnieje natomiast przypuszczenie, że znaczący wpływ na rozwój opisywanej dysfunkcji mają czynniki genetyczne. Wystąpieniu zaburzeń integracji sensorycznej wpływać mogą również wszelkiego rodzaju infekcje w ciąży, poważne choroby u ciężarnej takie, jak ciężkie nadciśnienie tętnicze czy niekontrolowana cukrzyca, spożywanie przez osobę w ciąży alkoholu, narkotyków i niektórych leków, na przykład rozkurczowych, palenie papierosów, wcześniactwo oraz niedotlenienie okołoporodowe.

Objawy zaburzeń integracji sensorycznej

Do głównych objawów zaburzeń integracji sensorycznej zalicza się:

• Nieustanną potrzebę bycia w ruchu
• Nadmierną lub, wręcz przeciwnie, obniżoną aktywność dziecka
• Zaburzenia koncentracji
• Trudności z akceptowaniem niezaplanowanych wrażeń
• Impulsywność
• Zaburzenia motoryki
• Zaburzenia równowagi
• Niezdarność ruchów
• Zaburzenia rozwoju mowy
• Trudności w nauce
• Nadmierna wrażliwość na bodźce wzrokowe, dotykowe i słuchowe
• Brak świadomości własnej siły
• Trudności w planowaniu aktywności
• Problemy ze snem
• Problemy w nawiązywaniu kontaktów z otoczeniem
• Trudności w nauce

Rozpoznanie zaburzeń integracji sensorycznej

By możliwe było właściwe rozpoznanie opisywanej dysfunkcji, pacjent powinien zostać poddany szeregowi specjalistycznych testów. Etapami diagnostyki zaburzeń integracji sensorycznej są między innymi:

• Wywiad przeprowadzony z rodzicami i, w miarę możliwości, także z dzieckiem
• Wypełnienie przez rodziców kwestionariuszy dotyczących rozwoju dziecka
• Zapoznanie się z dokumentacją zawierającą informacje odnośnie przebiegu ciąży oraz porodu
• Obserwacja spontanicznych zachowań dziecka
• Obserwacja postępowania malucha podczas wykonywania zadań
• Zaawansowane testy badające dojrzałość oraz integrację zmysłów