Mononukleoza – co to? Jakie objawy, ile trwa i jak leczyć?

Mononukleoza nazywana jest „chorobą pocałunków”. Spowodowane jest to tym, że do zakażenia dochodzi właśnie w trakcie kontaktu ze śliną osoby zakażonej, bądź też poprzez bliski kontakt z osobą chorą. Najczęściej spotyka się ją u dzieci i młodzieży, jednak diagnozowana jest także u dorosłych. Powoduje ją wirus EBV- Epsteina–Barr, którego wedle specjalistów- nosicielem jest aż 95% populacji. Większość miała z nim styczność, natomiast u części jest on wynikiem przebytej infekcji.

Mononukleoza co to?

Jest to choroba, którą wywołuje wirus EBV- Epsteina–Barr, który poprzez wniknięcie w błony śluzowe gardła zabiera się za atakowanie limfocytów B, to właśnie w nich pozostaje w formie utajonej, rozmnaża się, jednak nie zawsze jest w stanie wywołać chorobę. Nawet w formie utajonej może dochodzić do zakażenia, ponieważ jest on wydalany w ślinie, ale również w innych wydzielinach aż do końca życia. Natomiast do samego zakażenia dochodzi nie tylko w momencie styczności ze śliną, ale również z przedmiotami codziennego użytku jak na przykład kubek. Wirus występuje bez względu na status ekonomiczny czy też miejsce zamieszkania. Jednocześnie zauważono, że w krajach o niskim statusie ekonomicznym może występować nawet we wczesnym dzieciństwie.

Mononukleoza objawy

Mononukleoza jest zakaźna, jednocześnie należy zauważyć, że do pojawienia się pierwszych objawów może upłynąć nawet do 50 dni. Ponadto u małych dzieci do dziesiątego roku życia, objawy mogą nie pojawić się nigdy. Jednostka chorobowa uznawana jest za przypadłość młodzieży, ponieważ to właśnie u nich najczęściej dochodzi do pojawienia się wszystkich objawów. Na szczególną uwagę zasługuje nie tylko brak łaknienia, który może trwać naprawdę długo, ale przede wszystkim uczucie ogólnego osłabienia. Wśród osób, które do tej pory były pełne energii, następuje jej drastyczny spadek, a nawet niechęć do wstawania z łóżka i wykonywania codziennych czynności. Kolejnym objawem jest ogólne zmęczenie, ale również bóle mięśni i stawów- które mogą się utrzymywać nawet kilka dni. Następnie pojawia się bardzo wysoka gorączka, która może trwać nawet dwa tygodnie. W połączeniu z nią występuje nie tylko zapalenie migdałków podniebnych czy gardła, ale również powiększenie węzłów chłonnych czy śledziony. Sam ból gardła występuje, ponieważ jest on wynikiem stanu zapalnego, który toczy się w organizmie. Natomiast z ust wydobywa się nieprzyjemny zapach.

Mononukleoza u dzieci

Mononukleoza przebiega w zasadzie w sposób bezobjawowy u dzieci poniżej dziesiątego roku życia. Jednak u nastolatków występuje w pełnym wymiarze. Z tego właśnie powodu jest ona uznawana za chorobę młodych bądź też chorobę pocałunków. Oczywiście dość problematyczny wydaje się fakt, że pierwsze objawy pojawiają się nawet po miesiącu od zakażenia. W przypadku nastolatków najczęściej występują wszystkie równocześnie, dlatego diagnoza jest naprawdę prosta. Do typowych objawów dla Mononukleozy można zaliczyć ogólne uczucie osłabienia, zmęczenia, brak łaknienia, ale również ból stawów i mięśni. W kolejnym etapie choroby pojawia się bardzo wysoka gorączka, która jest reakcją obronną na stan zapalny, który toczy się w organizmie. Zapalenie dotyczy zarówno gardła, węzłów chłonnych, śledziony, ale również migdałów podniebnych, a bardzo często także i obrzęk powiek, a nawet nosa. Najczęściej u młodzieży przebieg choroby jest na tyle intensywny, że z łatwością można postawić diagnozę. Tym większe ma to znaczenie, jeśli powyższe objawy występują równocześnie. Spotyka się także powiększenie śledziony czy wątroby, co skutkuje bólem i uczuciem niestrawności lub przepełnienia. Niekiedy u nastolatków można spotkać zmiany skórne, które występują na tułowiu- są to niewielkich rozmiarów wybroczyny.

Mononukleoza ile trwa?

W sytuacji, gdy dojdzie do zakażenia, może przebiegać zupełnie bezobjawowo. W takich sytuacjach posiada się wirusa aż do końca życia. Objawy mogą się pojawić nawet po miesiącu od momentu zakażenia, ale często nie pojawiają się nigdy. Same objawy kliniczne utrzymują się około dziesięciu dni. W zależności od odporności organizmu, jak i innych czynników, może ten stan trwać nawet do szesnastu dni. To nie wszystko, ponieważ niektóre objawy zostają z chorym znacznie dłużej. Dla przykładu węzły chłonne mogą być powiększone nawet do sześciu miesięcy po zakażeniu, a nawet po zakończeniu występowania pozostałych objawów.

Mononukleoza diagnoza

Mononukleoza jest diagnozowana w trakcie wizyty lekarskiej, w której czasie przeprowadzony zostaje wywiad, ale również obraz kliniczny. Bardzo trudno jest postawić diagnozę na podstawie samych widocznych objawów, ponieważ bardzo często nie wszystkie występują jednocześnie. Ponadto może być mylona z anginą. Dlatego jedynym właściwym badaniem, które będzie w stanie wykazać obecność wirusa, a tym samym Mononukleozę jest badanie krwi. Przede wszystkim rozpoznaje się ją przez podwyższenie stężenia białych krwinek, ale również wzrost aminotransferaz (AspAT i AOAT) w komórkach wątrobowych. Przy nietypowych objawach dla potwierdzenia diagnozy bardzo często zleca się także badania serologiczne na obecność przeciwciała anty-EBV. Pomocne jest także badanie USG, szczególnie to, które dotyczy śledziony i wątroby.

Mononukleoza zakaźna leczenie

Mononukleoza najczęściej zanika sama, bardzo często w ciągu dwóch lub trzech miesięcy od momentu pojawienia się pierwszych objawów. Natomiast samo leczenie polega jedynie na złagodzeniu występujących objawów. Dlatego w zależności od nich stosuje się odpowiednie produkty medyczne. Wśród najpopularniejszych można wyróżnić równie leki przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, ale również tabletek do ssania (przy zapaleniu gardła), czy stosowaniu płukanek. Lekoterapia nie tylko ma za zadanie złagodzić obrzęki, ale przede wszystkim ból, a jednocześnie znacznie poprawić stan dróg oddechowych. Przez cały czas zaleca się wypijanie sporych ilości płynów, które zmniejszają obrzęk, a bardzo często zmniejszenie go automatycznie wpływa na poprawę apetytu. W trakcie trwania choroby należy powstrzymywać się przed wysiłkiem fizycznym.

Mononukleoza powikłania

Pamiętając o tym, że choroba bardzo często ustępuje sama, to jednak czasami wymaga hospitalizacji, ponieważ objawy są nasilone na tyle, że utrudniają prawidłowe funkcjonowanie. Natomiast do powikłań, które mogą następować po chorobie, można zaliczyć nie tylko zapalenie wątroby, ale również zapalenie mięśnia sercowego czy tkanek, które je otaczają, ale także pęknięcie śledziony. Do powikłań można zaliczyć również te od strony neurologicznej jak psychozy, padaczka, a nawet zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych czy zapalenie płuc.