Schizofrenia – Co to, jakie są jej rodzaje i jak ją leczyć?

Schizofrenia postrzegana jest jako choroba psychiczna, kojarzona z wariactwem, a bardzo często mylona z rozdwojeniem jaźni. Prawdą jest, że jest to jednostka chorobowa, która zaburza proces prawidłowego myślenia, ale i postrzegania rzeczywistości. Zgodnie z najnowszymi wynikami badań u praktycznie wszystkich pacjentów dochodzi do tak zwanych urojeń. Czym się charakteryzują? Przede wszystkim są to nieprawidłowe osądy, ale i treści, które zakłamują fakty. Co więcej, nie znikają, nawet w sytuacji, gdy są przedstawiane dowody. Bardzo często dochodzi do omamów słuchowych, które objawiają się sytuacją, w której pacjent słyszy głos w swojej głowie i to on nakazuje mu pewne zachowania czy wciąż komentuje jego zachowanie. W efekcie dochodzi do różnego rodzaju sytuacji, w których pacjent ma trudności z rozeznaniem w tym, co jest prawdą, a co jedynie urojeniem.

Schizofrenia w ostatnim czasie zbiera prawdziwe żniwa, dotyka nie tylko osób w podeszłym wieku. Coraz częściej zapadają na nią nawet młode osoby w okolicy dwudziestego roku życia. Nie ma odgórnych wytycznych co do grupy zwiększonego ryzyka, ponieważ nie ma znaczenie ani płeć, ani wykształcenie, ani to, w jakim środowisku się mieszka. Zdaniem specjalistów to okres płodowy ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia ryzyka zachorowania. Schizofrenia to przewlekła choroba, którą bezwzględnie należy leczyć. Wyróżnia się kilka typów, w zależności od konkretnego, należy zastosować odpowiednią terapię. Nieleczona prowadzi do rozpadu osobowości, dlatego właściwa diagnoza połączona z leczeniem jest koniecznością.

Schizofrenia paranoidalna co to?

Rodzaj choroby, który jest najczęściej spotykany, ponieważ u ponad połowy osób ze schizofrenią jest diagnozowany konkretnie ten.

Przyczyny – schizofrenia paranoidalna pojawia się z przyczyn genetycznych, jednak bardzo często spowodowana jest uszkodzeniem DNA lub czynnik środowiskowe. W przypadku tych ostatnich zaliczają się do nich: stres, zażywanie narkotyków i podobnych środków odurzających, ale również traumy z dzieciństwa. Ten rodzaj schizofrenii może pojawić się również jako powikłanie po chorobie zakaźnej.

Objawy schizofrenii pojawiają się powoli, bardzo często są wręcz niezauważalne dla otoczenia, jak i dla samego chorego. Jednocześnie należy zauważyć, że wraz z upływem czasu są one coraz bardziej uciążliwe i występują znacznie częściej. Co powinno wzbudzić niepokój? Przede wszystkim zmiany w zachowaniu chorego, który staje się podejrzliwy, nerwowy. Jest to spowodowane pojawieniem się głosów w głowie, które nie tylko komentują jego zachowanie, często rozkazują czy też przedstawiają się w formie dźwięków, szumów lub pisków. Bardzo często zdarza się, że objawy są zupełnie inne niż typowe, ponieważ dotyczą omamów węchowych, lub dotykowych, ale również i smakowych. Podejrzenia powinny wzbudzić sytuacje, w których chory twierdzi, że jest podsłuchiwany, padł ofiarą spisku, albo jest ciągle śledzony. Co ciekawe bardzo często osoba dotknięta tym typem schizofrenii uważa, że znajduje się w centrum zainteresowania całego otoczenia.

W przebiegu choroby mogą pojawić się różne urojenia, wśród tych najpopularniejszych można wyróżnić:

* urojenia wielkościowe – osoba chora jest przekonana o swojej nadrzędnej roli w danym społeczeństwie. Jest zdania, że ma wpływ na działanie i zachowanie innych, co bardzo często jest mylone z wybujałym ego.

* urojenia pieniactwa – niezależnie od sytuacji, na każdym kroku chory stawia siebie w roli ofiary.

* urojenia nasyłania myśli – osoba jest zdania, że działa według myśli innym. Uznaje, że nie ma władzy nad sobą, a jedynie jest wykonawcą zadań powierzonych w myślach przez osoby trzecie.

* urojenia odsłonięcia – chory posiada silne przekonanie o tym, że głosy w jego głowie przekazują myśli na głos, w tym również osobom trzecim. Tym samym wszyscy dowiadują się o jego myślach i czynach, a on sam nie jest w stanie nad tym w żaden sposób zapanować.

* urojenia hipochondryczne – osoba twierdzi, że jest chora. Najczęściej twierdzi, że dotknęła ją choroba typu nowotwór, AIDS, czy inna nieuleczalna choroba. Co więcej, diagnozuje u siebie wszystkie objawy związane z konkretną jednostką chorobową.

* urojenia nihilistyczne – chory uważa, że jego ciało znika, bardzo często uznaje, że jest martwy.

* urojenia erotyczne – osoba chora uważa się za obiekt pożądania seksualnego. Często jest to mylne, ponieważ w rzeczywistości może być postrzegana zupełnie inaczej, a wręcz może być unikana przez innych.

* urojenia zazdrości – choremu wydaje się, że parter go zdradza. Na każdym kroku stara się kontrolować jego zachowanie, to gdzie i z kim jest. Objawia się to scenami zazdrości, próbą kontroli telefonu komórkowego, w efekcie nawet rozmowa ze znajomym może być powodem do sceny zazdrości.

Leczenie schizofrenii to przede wszystkim zastosowanie właściwej psychoterapii. Połączenie terapii z lekami przeciwpsychotycznymi daje pozytywne efekty. Oczywiście kluczowe znaczenie ma stopień zaawansowania, gdyż im wcześniej rozpocznie się proces leczenia, tym lepsze rokowania.

Schizofrenia katatoniczna co to?

Zaburzenie psychiczne, które obejmuje przede wszystkim narząd ruchu. U jednych związane jest z pobudzeniem, natomiast u innych wręcz odwrotnie- na zastyganiu w konkretnej pozycji. W naszym kraju tej rodzaj schizofrenii dotyka małą liczbę osób, ponieważ diagnozowany jest jedynie u około 2 procent wszystkich chorych.

Przyczyny – nie są do końca znane. Zdaniem specjalistów ta jednostka chorobowa jest wynikiem nałożenia się czynników środowiskowych i genetycznych. Podobnie jak przy ogólnie pojętej schizofrenii ryzyko pojawienia się jej, u których dzieci rodzice chorują, wynosi około 15 procent więcej, niż w przypadku innych osób. Najczęściej schizofrenia pojawia się w wyniku traumy przebytej w okresie dzieciństwa, ale również niewłaściwych relacji z rodzicami (w tym również między rodzicami lub prawnymi opiekunami), czy w wyniku braku akceptacji w środowisku, w którym dana osoba dorastała. Jednostka chorobowa może pojawiać się także jako efekt długotrwałego stosowania środków stymulujących- w tym również narkotyków. Rzadziej jest wynikiem stresu pourazowego.

Objawy na początku delikatne, z czasem ulegają nasileniu.

Zanim pojawią się pierwsze typowe objawy dla schizofrenii, zmienia się zachowanie człowieka. Już na tym etapie należy być czujnym, reakcja we właściwym czasie nie tylko przyśpiesza diagnozę, ale również pozwala na wprowadzenie odpowiednich działań medycznych. Do najpopularniejszych można zaliczyć nie tylko trudności z komunikowaniem się z innymi- co powinno wzbudzić pewne podejrzenia. Tym bardziej, jeśli do tej pory komunikacja przebiegała w sposób poprawny. Kolejnym objawem, który powinien być sygnałem do działania, jest chłód emocjonalny, ale również może pojawić się nadmierna wrażliwość. Ponadto pojawia się nieufność, która z czasem przybiera na sile. Część z chorych izoluje się od innych, dlatego, jeśli dusza towarzystwa zaczyna zachowywać się w ten sposób, powinno się poważniej zastanowić nad tym, czy inne objawy również występują.

Objawy zwiastunowe to wyraźne zmiany w sposobie zachowania, ale i myślenia. Bardzo często pojawiają się zaburzenia snu, które po czasie prowadzą nawet do bezsenności. Ponadto wszelkiego rodzaju objawy lękowe, czy też urojenia prześladowcze.

Objawy typowe dla schizofrenii katatonicznej hipokinetycznej:

* osłupienie katatoniczne – związane jest z tym że osoba dotknięta tym objawem tkwi w bezruchu, nie można z nią nawiązać kontaktu wzrokowego, zupełnie nie reaguje na otoczenie. Z jednej strony chory milczy, z drugiej może próbować nawiązać kontakt poprzez niezwykle powolne wypowiadanie fragmenty zdań.

* sztywność katatoniczna – związana jest z zastyganiem w bezruchu przez naprawdę długi czas. Bardzo często w nienaturalnej pozycji, która nie tylko jest niewygodna, ale może powodować uczucie bólu. Co więcej, wykazuje wyraźny opór przy próbie zmiany pozycji, czy też udzielenia pomocy.

* sztywność woskowata – w tym przypadku również chory utrzymuje jedną i tę samą pozycją, tyle tylko, że nadaną mu przez inną osobę.

* echolalia – ciągłe powtarzanie słów bądź też całych zwrotów, które są wypowiadane przez inne osoby. Często pojawia się również echopraksja- która poleca na powtarzaniu ruchów, które są wykonywane u innych.

* negatywizm – odmowa na każdym kroku, bez względu na to, czego dotyczy polecenie. Może występować równie przy prośbie o zmianę pozycji, umycia się, a nawet przyjmowania pokarmów.

Objawy typowe dla schizofrenii katatonicznej hiperkinetycznej:

* pobudzenie katatoniczne – objawia się nadmierną aktywnością ruchową. Chory staje się nie tylko maksymalnie agresywny, ale bardzo często nadpobudliwy. Swoje emocje wyładowuje na otoczeniu poprzez niszczenie wszystkiego, co znajduje się dookoła, ale również może zrzucać z siebie ubrania czy też krzyczeć, skakać lub biegać.

* perseweracja słowna lub ruchowa – poleca na ciągłym powtarzaniu słów, które nawet nie są ze sobą powiązane w sposób logiczny. Analogicznie wygląda to w przypadku odmiany ruchowej.

Leczenie jeszcze kilka lat temu polegało na podawaniu leków neuroleptycznych, pierwszej generacji. Jednak najnowsze badania wykazują, że nie wpływają one na poprawę stanu psychicznego w takim stopniu, jak zakładano. Doskonale sprawdzają się za to neuroleptyki, które nie tylko zmniejszają objawy lękowo-depresyjne, ale w skuteczny sposób hamują agresję.

Schizofrenia leczenie

Poważnym problemem jest nawracanie choroby. Często po pierwszym wyleczeniu z dużym prawdopodobieństwem pojawi się kolejny. Jednocześnie odpowiednio dobrane leki połączone z terapią mają szansę zadziałać prawidłowo na samopoczucie i zdrowie chorego. Kluczowe znaczenie dla całego procesu powodzenia terapii ma szybkie wykrycie i zdiagnozowanie i wdrożenie leczenia.